Z cyklu: ziołowe kuracje na dolegliwości I

 Ziołolecznictwo jest znane od bardzo dawna. Kiedy nie było dzisiejszych medycznych specyfików, sztuka lekarska opierała się właśnie ziołolecznictwie. Dla ówczesnego człowieka zioła stanowiły podstawowe narzędzie w walce z bólem, dolegliwościami trawiennymi, pomagały tamować krwawienie czy też przyczyniały się do szybszego gojenia ran. Teraz też możemy korzystać z właściwości roślin.

"Medycyna naturalna przeżywa dziś swój renesans. Potężną jej gałąź stanowi ziołolecznictwo. Zioła, rośliny lecznicze i preparaty roślinne mogą uzupełnić terapię lekami syntetycznymi lub być podstawową formą leczenia. Są łagodniejsze, dają mniej efektów ubocznych. Zawierają wiele związków czynnych biologicznie i pobudzają naturalne siły obronne organizmu.

  Kobiety od wieków używały ziół do leczenia różnych dolegliwości. Sporządzały z nich wyciągi wodne (np. herbatki, napary, odwary), alkoholowe (np. nalewki), kąpiele, kompresy.
  Zioła wykorzystuję się też w pielęgnacji. Odżywiają paznokcie, wzmacniają włosy.
Mimo ich dobroczynnych właściwości, osobom nie znającym się na nich, warto zasięgnąć porady lekarskiej. Dotyczy to zwłaszcza kobiet w ciąży i alergików, bo zioła mogą wywołać reakcje uczuleniowe. Przed pierwszym zastosowaniem no jakiejś maseczki warto wykonać próbę uczuleniową." A.W.

Ziołolecznictwo jest jedną z najstarszych gałęzi medycyny, a wykorzystywanie leczniczych właściwości roślin nie przeminęło nawet w dobie szybkiego rozwoju i coraz to nowszych odkryć leków syntetycznych. Paradoksalnie właśnie rozwój chemii i nowoczesnych metod badawczych przyczynił się również do rozwoju ziołolecznictwa. W oparciu o wyniki badań nad roślinami leczniczymi z tradycyjnego ziołolecznictwa w latach 90. XX wieku wydzieliła się nowoczesna fitoterapia. W odróżnieniu od tradycyjnego ziołolecznictwa nowoczesna fitoterapia opiera się na surowcach ziołowych, których aktywność lecznicza została zweryfikowana i potwierdzona w badaniach naukowych.

Efekt, jaki ma wywołać fitoterapia kierowany jest przeciw przyczynie i objawom choroby. Leki roślinne stosowane są w profilaktyce różnych schorzeń oraz w terapii chorób przewlekłych, kiedy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wskutek stosowania farmakoterapii lekiem syntetycznym jest najwyższe. I tak na przykład konsekwencją długotrwałej kuracji antybiotykowej może być silne osłabienie organizmu, wyniszczenie flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym oraz zaburzona zdolność przyswajania witamin i uszkodzenia wątroby, natomiast leczenie produktami roślinnymi nie powoduje tak silnych skutków ubocznych.
 Krótki opis niektórych ziół:

Szałwia -  uspokaja, poprawia krążenie krwi. Działa antyseptycznie i przeciwgrzybicznie. Można płukać nią jamę ustną oraz gardło. Przy piciu z niej herbatki regularnie, zmniejsza potliwość. Liście szałwii pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, regulują perystaltykę jelit, łagodzą wzdęcia, bóle brzucha, zmniejszają biegunkę; odwary obniżają poziom cukru we krwi (działają przeciwcukrzycowo). Także stosowane są w zaburzeniach wątrobowych, przy nadmiernym poceniu się.
Zewnętrznie – do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych, w ropnym zapaleniu dziąseł, w postaci okładów na trudno-gojące się rany.

Pokrzywa - Bogata m.in. w wit.C, K, B2, wapń, magnez, cynk, żelazo. Oczyszcza organizm z toksyn i pomaga w zachowaniu ładnej cery oraz włosów. Bicie pokrzywą było niegdyś popularnym ludowym sposobem leczenia artretyzmu i reumatyzmu.
Pokrzywa jest skutecznym środkiem moczopędnym i pobudzającym krążenie. Zaleca się ją w schorzeniach dróg moczowych i kamicy nerkowej. Udowodniono, iż substancje zawarte w pokrzywie uwalniają organizm z toksyn, pomagają oczyścić go z kwasu moczowego, usprawniają pracę wątroby i przeciwdziałają nadmiernej potliwości. Bogate w składniki pokarmowe liście są dobrym środkiem zastosowania ogólnego. Ekstrakty z pokrzywy wykorzystuje się przy osłabieniu organizmu, niedomaganiach ze strony układu pokarmowego i anemii. Wyciągi z pokrzywy zapobiegają natomiast cukrzycy, obniżając poziom glukozy we krwi i pobudzając czynność wydzielniczą trzustki. Pokrzywa korzystnie wpływa również na skórę i włosy zmniejszając łojotok i łupież. To jedno z najbardziej wszechstronnych ziół. Stosuje się ją zarówno w celach leczniczych, kosmetycznych, jak i kulinarnych. 

Liście tej rośliny zawierają m. in flawonoidy, garbniki, fitosterole, karotenoidy, witaminy C, K, B2 i szereg składników mineralnych takich jak : wapń, magnez, żelazo, fosfor, mangan, cynk i krzem.
By oczyścić organizm z toksyn zaleca się przeprowadzenie kuracji pokrzywowej bogatej w witaminy i minerały. Napary z pokrzywy wypijane codziennie będą stanowiły dobre uzupełnienie zbyt ubogiej diety. 

 Skrzyp - cenne źródło potasu, flawonoidów i krzemu. Wzmacnia skórę, włosy i paznokcie.
Pomocniczy środek w leczeniu gruźlicy, miażdżycy naczyń, w kamicy nerkowej i pęcherzowej. U ludzi w starszym wieku – celem uzupełnienia mikroelementów i soli mineralnych.

Ziele skrzypu polnego to skarbnica wyjątkowych substancji o działaniu prozdrowotnym. Zawiera cenne flawonoidy, saponiny, związki mineralne, kwasy organiczne, sterole roślinne a przed wszystkim rozpuszczalną i łatwo wchłanianą krzemionkę. To właśnie krzem czyni ze skrzypu polnego zioło o wyjątkowych właściwościach leczniczych. Od niedawna został także mianowany prawdziwym “pierwiastkiem urody”. Krzem obecny jest niemal w każdej tkance naszego organizmu sprawując kontrolę nad pracą i rozwojem komórek.

Melisa - uspokaja, zapewnia zdrowy sen. Zalecana przy depresji, nerwicy i zespole przewlekłego zmęczenia.

To najbardziej znane i najpopularniejsze zioło o właściwościach uspokajających i wyciszających. Łagodzi pobudzenie układu nerwowego, a stosuje się ją m.in. w stanach nerwicowych, bezsenności i neurastenii. Ponadto łagodzi negatywne objawy stresu, nie wpływając na pracę szarych komórek. Poprawia też pamięć i koncentrację.
Pomaga także w zaburzeniach trawienia, przy rozstrojach żołądka i przewodu pokarmowego, zmniejsza wzdęcia i gazy oraz w schorzeniach dróg żółciowych.

 Lipa - poprawia trawienie, działa uspokajająco. Używa się jej również do kosmetyków wygładzających skórę.

W zielarstwie wykorzystuje się m.in. kwiaty i liście lipy szerokolistnej i drobnolistnej. Kiedyś w zamierzchłych czasach, doceniano też korę tego drzewa i owoce. Kora była znana jako lek na schorzenia oczu, natomiast owoce jako środek wspomagający leczenie padaczki, choroby w obrębie klatki piersiowej i kaszel. Były też środkiem napotnym, podobnie jak kwiaty. Owoce stanowią również stymulant odporności, dlatego są w
skazane w okresie zwiększonej zapadalności na przeziębienia.

 Lawenda - zawarty w niej cenny olejek łagodzi bóle głowy, ma działanie relaksujące i antyseptyczne. 

Lawenda lekarska była i jest jednym z najbardziej kochanych ziół za jej zapach. Napar, nalewka z lawendy lekarskiej lub wdychanie olejku lawendowego posiada cudowne właściwości relaksujące zarówno ciało jak i umysł. Lawenda lekarska to świetny środek na nerwice, nerwowość oraz na fizyczne objawy spowodowane stresem takie jak: napięciowe bóle głowy, migrenę, palpitacje oraz bezsenność. Olejek lawendowy jest uważany jako środek balansujący emocje, podnoszący na duchu, łagodzący depresje oraz balansujący wewnętrzną dysharmonię. Lawenda lekarska posiada również właściwości regenerujące system nerwowy, przywracania żywotności ludziom cierpiącym na wyczerpanie nerwowe.
Właściwości relaksujące lawendy lekarskiej działają pomocnie na układ trawienny. Wszędzie tam, gdzie skurcze lub kolka są spowodowane napięciem lub nerwicą, stosuj lawendę lekarską. Lawenda lekarska łagodzi wzdęcia brzucha, nudności, niestrawności pokarmowe, wzmacnia apetyt. Olejek lawendowy posiada właściwości antyseptyczne oraz bakteriobójcze. Pokazano, że olejek lawendowy jest aktywny przeciwko bakteriom, takim jak: błonica, dur brzuszny, paciorkowiec, dwoinka zapalenia płuc. Lawenda lekarska stosowana jako herbatka ziołowa, olejek do inhalacji, maść do nacierania jest skuteczna na przeziębienia, kaszel, astmę, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, grypę, zapalenie migdałków, zapalenie krtani. Herbatka lawendowa lub nalewka może być również stosowana na infekcje żołądka i jelit, które to powodują wymioty i rozwolnienie.
Lawenda lekarska, pita na gorąco w postaci herbatki ziołowej, powoduje pocenie się, a co za tym idzie obniża gorączkę. Lawenda lekarska pomaga w oczyszczaniu organizmu z toksyn poprzez skórę, a dzięki swoim średnim właściwościom moczopędnym, również poprzez mocz.

 Nagietek - upiększa i leczy. Zawarta w nim wit.A zapobiega wysuszaniu skóry. Łagodzi stany zapalne.

Przede wszystkim do użytku zewnętrznego w trudno gojących się ranach stosujemy nagietka, nawet ropnych, oparzeniach, odmrożeniach, wykwitach skórnych, liszajach, stłuczeniach, na miejsca po ukąszeniach owadów. Także w stanach zapalnych błon śluzowych jamy ustnej i pochwy, zapaleniu spojówek. Napar podawany doustnie polecany jest w stanach skurczowych i zapalnych przewodu pokarmowego, w owrzodzeniach żołądka i jelit, bolesnym i nieregularnym miesiączkowaniu (oczywiście, po uprzednim porozumieniu się z lekarzem).

Rumianek - zewnętrznie w postaci okładów i przymoczek w różnego rodzaju stanach zapalnych skóry, uszkodzeniach naskórka, w pęknięciach odbytu, oparzeniach słonecznych, w trudno gojących się głębokich ranach, w zapaleniu powiek, spojówek; do płukania pochwy w upławach, rzęsistku pochwowym, zapaleniu warg sromowych – oczywiście, pomocniczo, jeśli zaleci lekarz. Do płukania jamy ustnej i gardła w zapaleniu dziąseł, gardła, anginie. Kąpiel z rumianku z dodatkiem soli kuchennej dobrze działa w obrzmieniu nóg.

Doustnie przetwory rumianku stosuje się w stanach skurczowych żołądka i jelit, w nieżytach, przewlekłym zapaleniu nerek i pęcherza moczowego, w bolesnym miesiączkowaniu, w schorzeniach alergicznych, jak katar sienny, alergiczne zapalenie spojówek. U niemowląt jako lek wiatropędny i w tzw. kolkach.

Arnika - wyciągi z arniki, w formie maści, zaleca się stosować przy obrzękach stawów, uszkodzeniach mięśni, urazach i krwiakach. Przyspiesza to ich wchłanianie, a także zmniejsza obrzęk uszkodzonej tkanki i częściowo znosi dyskomfort bólu.
Homeopaci zalecają arnikę do leczenia trudno gojących się ran, w tym także oparzeń. Ponadto zachwalają jej zbawienny wpływ na serce – wzmacnia je oraz polepsza szczelność naczyń krwionośnych.
Arnika jest też ziołem dla osób chorych przewlekle, cierpiących na problemy ze stawami (reumatyzm).

Niektórzy też, polecają by przyjmować wyciągi z arniki przy otępieniu, po udarach i zawałach. Jednak wtedy istotne jest poinformowanie lekarza o swoim zamiarze, by nieświadomie nie spowodować groźnych interakcji.
Można ją również stosować w celu poprawy trawienia, ponieważ wpływa na zwiększenie wydzielania soków żołądkowych i żółci.
Oprócz tego przymoczki z arniki wykorzystuje się po porodach i operacjach ginekologicznych, w celu zmniejszenia obrzęku i bolesności okolic krocza.

Wrzos - w kwiatach wrzosu znajdują się duże ilości garbników, flawonoidy (m.in. kwercetyna i mirycetyna), glikozyd fenolowy – arbutyna, alkaloid erykodyna, olejek eteryczny, gorycze, a także wiele soli mineralnych zasobnych w krzemionkę.
Flawonoidy zawarte w kwiatach działają rozkurczowo, przeciwbakteryjnie i moczopędnie. Właściwości przeciwbakteryjne mają także zawarte w kwiatach garbniki. Hamują one również rozwój flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym, zmniejszając jednocześnie jego stany zapalne. Związki goryczkowe wzmagają natomiast wydzielanie soku żołądkowego, usprawniają procesy trawienia i wyraźnie poprawiają apetyt.

We współczesnym lecznictwie wyciągi z kwiatów wrzosu stosuje się najczęściej w połączeniu z innymi, podobnie działającymi ziołami w stanach zapalnych dróg moczowych, a także pomocniczo przy kamicy moczowej. Napar z kwiatów podaje się również w stanach nieżytowych żołądka i jelit, łagodnych biegunkach, bezsoczności żołądka oraz przy braku łaknienia.

Geranium - roślina ta do chwili obecnej nie znajduje się u nas w lecznictwie oficjalnym.

Olejek geraniowy używany w formie okładów lub nalewki ma właściwości antyseptyczne i uśmierza bóle reumatyczne. Można też robić okłady ze świeżych liści na bolące miejsca, głównie stopy i dłonie, a nalewkę przygotowaną z pokrojonych liści zalanych wódką nacierać dokładnie obolałe reumatyczne ciało.
Przy kłuciach i bólach oczu używa się olejku lub świeżych liści. Olejek bywa też stosowany jako lek ściągający, przeciwzapalny, a także moczopędny i bakteriobójczy (zabija nawet gronkowce i paciorkowce). Inhalacje, a nawet wdychanie olejku wydzielającego się z rosnącej rośliny łagodzi schorzenia gardła, uszu i dróg oddechowych. Sugeruje się, że codzienne wdychanie tego zapachu przez 10 minut obniża ciśnienie krwi. Stosowanie takiej inhalacji wieczorem działa nasennie.
  
/post powstał przy pomocy portalu we-dwoje.pl i herbanew.pl